Kürtaj sonrası dikkat edilmesi gerekenler: Ankara’da adım adım bakım rehberi

Kürtaj sonrası dönemde neyin normal olduğunu bilmek, ne zaman doktora başvurmanız gerektiğini anlamak ve iyileşmeyi hızlandırmak için atılacak küçük ama kritik adımlar vardır. Bu rehber, Ankara’da kürtaj sonrası bakım için pratik bir yol haritası sunar: ilk 72 saatten 2. haftanın sonuna kadar günlük plan, kanama ve ağrı yönetimi, banyo ve cinsel yaşam, kontrol randevusu, doğum kontrolüne başlama, psikolojik destek ve yerel kaynaklar.

Quick Facts

• Ovülasyon 2–3 hafta içinde geri dönebilir; yeniden hamilelik 2 hafta gibi kısa sürede mümkündür. Doğum kontrolüne hemen başlanabilir. [Source: WHO, ACOG]
• Güvenli kürtaj sonrası enfeksiyon riski genellikle %1–2’dir. İlk 1–2 hafta tampon ve vajinal ilişki önerilmez. [Source: RCOG]
• Dünya genelinde yılda ortalama 73 milyon kürtaj yapılır; bunların yaklaşık %45’i güvensiz koşullardadır. [Source: WHO, Guttmacher Institute]
• Türkiye’de isteğe bağlı kürtaj yasal üst sınırı gebeliğin 10. haftasıdır; onam süreçleri yasal düzenlemelere tabidir. [Source: Mevzuat]

Kürtaj, Ankara gibi büyük şehirlerde yüksek standartlarda ve gizliliğe saygılı şekilde yapılabilen, tıbben güvenli bir işlemdir. Yine de en iyi iyileşme için doğru bilgi ve planlama önemlidir.

İlk 72 saat ve ilk 2 haftalık plan

0–72 saat: Vücudunuza nazik davranın

• Dinlenin, ilk 24 saatte yoğun fiziksel aktiviteden kaçının.
• Kanama: Adet kanamasına benzer veya biraz daha fazla olabilir; özellikle ilaçlı kürtajda ilk 24–48 saatte pıhtılar gelebilir.
• Ağrı: Kramp tarzında ağrılar sık görülür; ibuprofen veya parasetamol genellikle yeterlidir. İlk günlerde aspirin kanamayı artırabileceği için önerilmez.
• Sıvı ve beslenme: Bol su, elektrolit içecekler, demirden zengin gıdalar (kırmızı et, baklagiller, ıspanak) tercih edin.
• Hijyen: Duş serbesttir; küvete girme, sauna, hamam veya havuza 1 hafta ara verin (aşağıda ayrıntı). [Source: RCOG]

3–7 gün: Rutinlerinize hafif dönüş

• İşe/okula dönüş: Masa başı işlerde çoğu kişi 24–48 saat içinde dönebilir; fiziksel efor gerektiren işlerde 3–5 gün beklemek konfor sağlar.
• Egzersiz: Hafif yürüyüşler iyi gelir; tempolu sporları genellikle 1 hafta sonra kademeli artırın.
• Takip: Kliniğimizde 48–72 saat içinde kısa bir telekonsültasyon öneriyoruz; sorularınızı hızlıca yanıtlıyoruz.

2. hafta: Kontrol ve doğum kontrolü

• Kontrol randevusu: 7–14 gün arasında ultrason kontrolü yaygın pratiktir; gebeliğin tamamen sonlandığını doğrular.
• Doğum kontrolü: Kontrasepsiyon seçeneklerinizi netleştirin; pek çok yöntem aynı gün başlanabilir (ayrıntı aşağıda). [Source: WHO, ACOG]

Kürtaj sonrası kanama ve ağrı: Ne normal, ne zaman doktora?

Kanama ne kadar sürer?

• Vakum aspirasyon (cerrahi) sonrası: Genellikle 3–7 gün hafif–orta kanama/lekelenme.
• İlaçlı kürtaj (medikal) sonrası: İlk 24–48 saat daha yoğun kanama ve pıhtı mümkündür; ardından 1–2 hafta hafif kanama/lekelenme sürebilir.

Kanama bir süre dalgalanabilir; hareketlilik arttığında biraz artması normaldir. Ancak aşağıdaki durumlarda acil değerlendirme gerekir:

• Saatte 2 veya daha fazla büyük pedi üst üste 2 saatten uzun sürede tamamen doldurmak
• 38°C ve üzeri ateş veya üşüme-titreme
• Kötü kokulu akıntı
• Ağrının giderek şiddetlenmesi, ağrı kesicilerle gerilememesi
• Bayılma hissi, baş dönmesi, solukluk, hızlı nabız

Bu bulgulardan biri varsa 112’yi arayın veya en yakın hastanenin acil kadın doğum birimine başvurun. [Source: RCOG]

Ağrı yönetimi

• İbuprofen (ör. 400 mg) ve/veya parasetamol, kramp ağrılarında etkilidir.
• Sıcak su torbası/ısı yastığı karında rahatlama sağlar.
• Şiddetli, tek taraflı veya dalga dalga artan ağrı yırtılma hissiyle birlikteyse acil değerlendirme gerektirir.

Banyo, cinsel ilişki, tampon ve hijyen: Enfeksiyondan korunma

• Duş: Aynı gün kısa bir ılık duş alabilirsiniz; suyu vajina içine tutmayın.
• Küvet, havuz, sauna, hamam: En az 1 hafta ara verin; kanama bitene kadar beklemek daha güvenlidir.
• Tampon, menstrual kap, vajinal duş: 2 hafta kullanmayın. [Source: RCOG]
• Cinsel ilişki: Enfeksiyon riskini azaltmak için vajinal ilişkiye 1–2 hafta ara verin; kanama ve ağrı azaldığında ve kendinizi hazır hissettiğinizde, kondomla başlayın. [Source: RCOG]
• İç çamaşırı ve ped: Nefes alan pamuklu iç çamaşırı ve tek kullanımlık ped tercih edin; ped değişimini sık yapın.

Adet döngüsü, gebelik riski ve doğum kontrolüne başlama

• Ovülasyon: 2–3 hafta içinde geri dönebilir. [Source: WHO]
• Yeniden gebelik: 2 hafta kadar erken dönemde bile mümkündür. [Source: ACOG]
• Adet: Çoğunlukla 4–6 hafta içinde geri döner. İlk adet biraz daha yoğun veya farklı olabilir.

Doğum kontrolünü ne zaman başlatabilirim?

• HAP/patch/vajinal ring: Aynı gün veya ertesi gün başlanabilir.
• İğne (3 aylık): Aynı gün uygulanabilir.
• Spiral (RİA): Vakum aspirasyon sonrası çoğu vakada hemen takılabilir; ilaçlı kürtaj sonrası genelde canlı gebelik dokusu olmadığının teyidiyle kontrol randevusunda takılır. [Source: WHO]
• Kondom: Hemen kullanılabilir; cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı da korur.
• Acil kontrasepsiyon: Korunmasız ilişkiden sonra 5 güne kadar seçenekler vardır; ideal olan ilk 24 saat içinde kullanmaktır.

Ankara’da kontrasepsiyon yöntemlerine; aile sağlığı merkezleri, bazı toplum sağlığı merkezleri, üniversite/şehir hastaneleri ve özel kliniklerden erişebilirsiniz. Kliniğimiz, yönteme uygunluk değerlendirmesi ve aynı gün başlama seçenekleri sunar.

İlaçlı kürtaj ve vakum aspirasyon sonrası bakım farkları

Aşağıdaki özet, iki yöntemin iyileşme sürecindeki tipik farklılıklarını gösterir. Kişisel planınız için daima hekiminizin önerilerini izleyin.

Not: Enfeksiyon riski güvenli koşullarda genellikle %1–2’dir. [Source: RCOG]

Psikolojik iyilik hali: Duygularınıza alan açın

Kürtaj sonrası duygular inişli çıkışlı olabilir: rahatlama, üzüntü, suçluluk, kaygı veya karışık duygular aynı anda yaşanabilir. Bunların çoğu normaldir.

• Kısa vadede: Uyku, hafif açık hava yürüyüşleri ve sosyal destek iyi gelir.
• Partner iletişimi: Basitçe “Şu an dinlenmeye ve anlayışa ihtiyacım var” gibi net ifadeler kullanın.
• Ne zaman destek almalıyım? 2–3 haftadan uzun süren yoğun üzüntü/kaygı, günlük işlevde belirgin azalma veya travma belirtileri varsa profesyonel destek isteyin.

Ankara’da ücretsiz/uygun maliyetli kaynaklar:

• Alo 183 Sosyal Destek Hattı (7/24 sosyal destek ve yönlendirme)
• Üniversite hastanelerinin psikolojik danışmanlık birimleri ve psikiyatri poliklinikleri
• Belediyelerin psikolojik danışmanlık merkezleri ve kadın danışma birimleri
• Online psikolojik destek platformları (gizli ve esnek saatli görüşmeler)

Hasta mahremiyeti, Türkiye’de mevzuat ile korunur; kliniğimizde tüm süreçler gizlilik ilkeleriyle yürütülür.

Ankara’ya özel pratik rehber: Randevu, nöbetçi eczane, acil başvuru

• 7/24 başvuru: Acil durum belirtilerinde 112’yi arayın veya Ankara’daki büyük şehir/üniversite hastanelerinin acil kadın doğum birimlerine başvurun.
• Nöbetçi eczane: Ankara Eczacı Odası’nın ve İl Sağlık Müdürlüğü’nün resmi sayfalarından güncel nöbetçi eczane listelerine ulaşabilirsiniz. Gece ihtiyaçlarınız için adresinize en yakın eczaneyi önceden not edin.
• Kontrol randevusu: Kürtaj sonrası 7–14 gün aralığında USG kontrolü planlayın. Ankara içi ulaşım için randevu saatlerini trafik yoğunluğu (özellikle mesai bitimi) ve toplu taşıma saatlerine göre seçin.
• Gizlilik: Randevularınızı doğrudan kliniğimizin telefon/WhatsApp hattından planlayabilir, isim paylaşmadan ön bilgi alabilirsiniz.

Antibiyotik, ağrı kesici, beslenme ve hafif egzersiz

• Antibiyotik kullanımı: Her vakada gerekmez. Enfeksiyon bulguları varsa veya hekim gerektiğini düşünürse reçete edilir. Kendi kendinize antibiyotik başlamayın.
• Ağrı kesiciler: İbuprofen ve/veya parasetamol kombinasyonları sıklıkla yeterlidir. Maksimum günlük dozlara dikkat edin.
• Beslenme: Demirden zengin ve protein ağırlıklı öğünler, taze sebze-meyve ve yeterli sıvı alımı toparlanmayı destekler. Alkolü ilk 48 saatte ve kullandığınız ilaçlarla etkileşim riskinde sınırlayın.
• Egzersiz: İlk 48 saatte hafif yürüyüş; 1. haftadan sonra kademeli artış. Pelvik taban rahatlatıcı nefes egzersizleri kramplarda yardımcı olabilir.

Gebelik testi ne zaman yapılır ve kontrol nasıl olur?

• Medikal (ilaçlı) kürtaj: hCG hormonu kademeli düştüğü için idrar testleri 3–4 hafta pozitif çıkabilir. Kliniğimizin önerisi: 7–14. günde USG kontrol; USG yapılamıyorsa 21. günde yüksek duyarlılıklı idrar testi. Test pozitifse veya semptomlar sürüyorsa mutlaka değerlendirme.
• Vakum aspirasyon: 7–14. günde USG, gerekirse 2–3 hafta içinde idrar testi. Test pozitifse veya kanama/ağrı devam ediyorsa başvurun.

WHO ve ACOG, kürtaj sonrası erken dönemde yeniden gebelik olabileceğini, bu nedenle kontrasepsiyon danışmanlığının hemen yapılmasını önerir. [Source: WHO, ACOG]

Gün-gün iyileşme planı ve işe/spora dönüş

• 1. gün: Dinlenin; kramp için ibuprofen/parasetemol ve ısı yastığı kullanın. Kısa ılık duş alın.
• 2.–3. gün: Hafif yürüyüş; masa başı işe dönüş çoğu kişi için uygundur. Ara ara dinlenin.
• 4.–7. gün: Günlük rutine kademeli dönüş; kanama/lekelenme hafifleyerek sürebilir.
• 2. hafta: Yüzme/havuz gibi su aktivitelerine dönüş; vajinal ilişkiye ve tampon kullanımına (genellikle 2 hafta sonra) hekim önerisiyle dönün. [Source: RCOG]
• Spor: Düşük etkili sporlardan başlayın; ağır kaldırma/yoğun kardiyoyu 1–2 hafta erteleyin.

Uyarı işaretleri: Ne zaman doktora başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri varsa beklemeden tıbbi yardım alın:

• Çok yoğun kanama (saatte ≥2 ped ve 2 saatten uzun)
• 38°C ve üzeri ateş, kötü kokulu akıntı
• Şiddetli/kesilmeyen ağrı, omuz ucuna vuran ağrı
• Bayılma hissi, solukluk, çarpıntı
• 2 haftadan uzun süren yoğun kanama veya 4. haftada hâlâ pozitif idrar testi ve süren semptomlar

RCOG, güvenli kürtaj sonrası enfeksiyon riskinin düşük olduğunu ancak ilk 1–2 haftada vajinal ilişki ve tampon kullanımının ertelenmesini önerir. [Source: RCOG]

Yasal çerçeve ve onam (Türkiye)

• 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun’a göre isteğe bağlı kürtajın yasal üst sınırı gebeliğin 10. haftasıdır (tıbbi zorunluluklar hariç). [Source: Mevzuat]
• Gerekli onam: Reşit ve bekâr kadın için kendi onamı; evli ise eş onamı ayrıca aranır. 18 yaş altı veya kısıtlılar için veli/vasî onamı; acil durumlarda hayati tehlike varsa istisnalar uygulanabilir. Detaylar için hekimle görüşünüz. [Source: Mevzuat]
• Gizlilik: Hasta mahremiyeti mevzuatla korunur; kliniğimizde bilgileriniz gizlilik ilkeleriyle saklanır.

İndirilebilir kontrol listesi (checklist): Evde bakım kiti ve takip

Aşağıdaki listeyi kaydedip yazdırabilirsiniz.

• Ped (büyük boy) ve yedek iç çamaşırı
• Ağrı kesici (ibuprofen/parasetamol), ısı yastığı
• Termometre; günlük ateş takibi (özellikle ilk 3 gün)
• Elektrolit içecek/su; demirden zengin atıştırmalıklar
• Acil belirtiler kartı (aşırı kanama, ateş, kötü koku, şiddetli ağrı)
• Kontrol randevusu tarihi ve ulaşım planı (Ankara trafiğini hesaba katın)
• Doğum kontrol planı (hap/spiral/kondom vb.)
• 48–72 saatlik telekonsültasyon notları ve sorularınız
• Nöbetçi eczane adresi ve kliniğimizin iletişim bilgileri

Sonuç ve sonraki adım

Kürtaj sonrası iyileşme çoğu kişi için hızlı ve sorunsuz ilerler. Anahtar noktalar: ilk 72 saatte dinlenme, hijyen ve ağrı yönetimi; 1–2 hafta içinde kontrol randevusu; doğum kontrolüne hemen başlama; uyarı işaretlerini tanıma. Sorularınız için bize dilediğiniz zaman ulaşabilir, Ankara’da yüz yüze veya çevrim içi danışmanlık randevusu alabilirsiniz.

Kaynaklar: WHO Abortion care guideline (2022) [Source: WHO], ACOG klinik önerileri [Source: ACOG], RCOG rehberleri [Source: RCOG], Guttmacher Institute ve WHO istatistikleri [Source: Guttmacher Institute, WHO], Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi [Source: Mevzuat], World Bank verileri [Source: World Bank].